خبرگزاری مهر - مجله مهر؛ رویا سادات هاشمی: ماجرای سگگردانی در ایران، بحث تازهای نیست؛ سالهاست که هر از گاهی، اتفاقی آن را دوباره به صدر بحثهای عمومی میآورد. گاهی حمله سگی به یک کودک و نگرانی از تکرار چنین حوادثی، گاهی اختلاف بر سر حضور حیوانات خانگی در فضاهای عمومی و گاهی هم پرسش قدیمی درباره قانونی که حدود این حضور را روشن کند. هر بار موجی از انتقادها شکل میگیرد، موافقان و مخالفان به میدان میآیند و بعد از مدتی، ماجرا تا اتفاق بعدی به حاشیه میرود. حالا این بار، انتشار فیلمی از حضور یک سگ روی وسایل بازی کودکان و استفاده از آن در پارکی، دوباره این بحث را داغ کرد. صحنهای که شاید خوشایند بعضی از صاحبان سگهای خانگی باشد، اما برای طیف عظیمی از مردم نشانهای بزرگ برای بیتوجهی و عدم رعایت حقوق شهروندی است. برای همین طی چند روز گذشته سگگردانی دوباره بهانهای شد تا کاربران فضای مجازی نداشتن نظارت و بیملاحظگی در سگگردانی را معضل بزرگی بدانند که از بیتوجهی به حقوق دیگران و استفاده نادرست از فضاهای عمومی حکایت دارد. پرسش اینجاست که وقتی حدود و مسئولیت این پدیده روشن نباشد، چطور میتوان از کنار هم بودن گروههای محتلف مردم بدون تنش و نگرانی حرف زد؟
مسئولان قانون گذار همچنان مشغول پاک کردن صورت مسئله سگگردانی!
ماجرای سگگردانی در ایران، سالهاست که به یکی از موضوعات اختلافبرانگیز در زندگی شهری ما ایرانیها تبدیل شده؛ داشتن حیوان خانگی به شکل امروزی پدیدهای است که بیشتر از اینکه ریشه در فرهنگ خودمان داشته باشد اتفاقی است که بیشتر از کشورهای دیگر به ما رسیده و یک الگوی وارداتی به حساب میآید اما مشکل اینجاست که انگار فرهنگ استفاده از آن، همپای خودش وارد نشده. حالا سالهاست که سگها را در خیابانها و پارکها میبینیم، اما هنوز بر سر خیلی از مسائل اولیه اختلاف داریم؛ از اینکه کجا میشود سگ را برای گردش برد تا اینکه صاحب حیوان چه مسئولیتی در قبال دیگر شهروندان دارد. این وسط، سهم مسئولان و قانونگذاران هم کم نیست انقدر که میشود در مشکلات امروز مربوط به سگگردانی نوک پیکان را به سمت آنها نشانه گرفت.
آنها تصور میکنند چون سگگردانی با ذات فرهنگ ایرانی سازگار نیست، باید بهجای تعیین تکلیف درباره آن، صورت مسئله را پاک کنند، به دنبال همین هم فکر میکنند که قانون گذاشتن برای این ماجرا، یعنی به رسمیت شناختن چیزی که اساساً قبولش ندارند. اما مگر میشود با نادیده گرفتن یک معضل، آن را از زندگی روزمره مردم حذف کرد؟ روشی که نتیجهاش میشود یک بلاتکلیفی بزرگ در همزیستی شهروندی آدمها که هر چند وقت یکبار محل اختلاف و درگیریهای بزرگ میشود؛ یک روز با اعتراض خانوادهای که نگران بچهاش است، روز دیگر با درگیری میان شهروندان و صاحب یک سگ. نه صاحبان حیوانات تکلیف روشنی دارند و نه دیگر شهروندان میدانند در فضاهای عمومی، چه حقوقی برایشان در نظر گرفته شده. در نهایت، چیزی که میتوانست با چند قاعده روشن و قابل اجرا مدیریت شود، حالا این سالها به مسئلهای حلنشده تبدیل شده که هر بار با یک اتفاق تازه، مثل یک زخم بزرگ دوباره سر باز میکند.

از قانون و جریمه کشورهای دیگر چه خبر؟
سگگردانی در ایران فقط به اختلاف بر سر حضور حیوانات خانگی در خیابان و پارک ختم نمیشود؛ از سگهایی که بدون قلاده میان عابران میچرخند و گاهی خطر حمله به کودکان را همراه دارند تا ورود حیوانات به آسانسور و وسایل بازی بچهها، همهوهمه پرسشهایی را درباره مسئولیت صاحبان حیوانات و حقوق دیگر شهروندان پیش میکشد. مسئله اینجاست که مردم اغلب نمیدانند در چنین موقعیتهایی به کجا مراجعه کنند و چه سازوکاری قرار است جلوی تکرار این اتفاقها را بگیرد. در کشورهای دیگر اما، برای همین رفتارها مقررات مشخصی وجود دارد که گاهی با جریمههای قابلتوجه همراه است.
برای نمونه، در شانگهای چین، صاحبان سگ موظفاند حیوانشان را با قلادهای کوتاهتر از دو متر بیرون ببرند و فضولاتش را جمع کنند. یا در کشوری مثل ژاپن شهرداری ایناگی برای رها کردن فضولات سگ در معابر، جریمهای تا سقف ۲ هزار ین در نظر گرفته. در انگلیس هم نقض مقررات محلی کنترل سگها، مثل جمع نکردن فضولات یا رعایت نکردن محدودیت قلاده میتواند ۱۰۰ پوند جریمه در پی داشته باشد؛ در فرانسه هم نداشتن قلاده و پوزهبند برای سگها در مکانهای مشمول قانون ممکن است ۱۵۰ یورو جریمه داشته باشد. در تورنتوی کانادا هم رها کردن سگ بدون قلاده تا ۶۱۵ دلار جریمه دارد.
این مثالها نشان میدهد که در کشورهای مختلف، بهجای بسنده کردن به موافقت یا مخالفت با سگگردانی، برای رفتار صاحبان حیوانات چارچوب گذاشتهاند؛ طبیعتاً نمیشود قوانین این کشورها را بیکموکاست برای ایران به کار گرفت، اما یک نکته روشن است: وقتی مسئلهای در زندگی روزمره مردم حضور دارد، نادیده گرفتنش راهحل نیست. قانون باید هم مسئولیت صاحب حیوان را روشن کند و هم از حقوق دیگر شهروندان، بهویژه کودکان، حفاظت کند. در غیر این صورت، هر بار یک اتفاق تازه کافی است تا همان مشکلات قدیمی بالا بگیرد.

خطرات بهداشتی سگگردانی غیراصولی از زبان هوش مصنوعی
بخشی از ماجرای سگگردانی، فارغ از اختلاف بر سر حضور حیوانات در فضاهای عمومی، به سلامت شهروندان و به خصوص کودکان مربوط میشود معضلی که باعث شد تا از هوش مصنوعی درباره خطرات بهداشتی و سلامت حضور غیراصولی حیوانات و سگگردانی در معابر و پارکها بپرسیم سوالی که در نهایت با این پاسخ همراه شد: «فضولات سگهای آلوده میتواند حامل تخم انگلهایی مثل توکسوکارا باشد؛ انگلی که اگر تخمهایش از راه خاک یا شن آلوده وارد دهان کودک شود، ممکن است به اندامهایی مثل کبد و ریه آسیب برساند و در مواردی چشم را هم درگیر کند. کرم قلابدار حیوانی هم از راه تماس پوست با خاک آلوده منتقل میشود و میتواند مسیرهای قرمز و خارشداری روی پوست ایجاد کند. در کنار این انگلها، باکتریهایی مانند سالمونلا و کمپیلوباکتر نیز از عوامل بیماریزایی هستند که بعضی حیوانات میتوانند ناقلشان باشند و در انسان باعث مشکلات گوارشی، از جمله اسهال و دلدرد شوند. این خطرها بهویژه وقتی اهمیت پیدا میکنند که فضولات در پارک و زمین بازی باقی بماند؛ جایی که کودکان روی زمین مینشینند، با شن و خاک بازی میکنند و ممکن است دست آلوده را به دهان ببرند. تماس با سطوحی که به فضولات یا ترشحات حیوان آلوده شدهاند نیز میتواند راه انتقال بعضی عوامل بیماریزا باشد.»
۱۴:۲۳ - ۱۴۰۵/۰۸/۲۴


نظر شما